KULTURA I JĘZYKI: Scrabble

źródło obrazka: www.rank.pl

Właśnie skończyłam kolejną rodzinną rozgrywkę jednej z moich ulubionych gier – scrabble. Czemu nie przyjrzeć się jej zatem bliżej? Gra została wymyślona w 1931 roku w USA, przez Alfreda Buttsa. Z zawodu architekt, w tamtym czasie bezrobotny – postanowił stworzyć grę planszową. Wartość punktową liter wykorzystywanych w grze obliczył w prosty sposób – ustalił częstotliwość występowania liter na okładce New York Timesa i na tej podstawie dokonał stosownych obliczeń. Pierwszą grę sprzedano w 1946 roku pod nazwą „Lexiko”, która później zmieniła się na „Criss Cross Words”. Próbował zainteresować swoja grą różne wytwórnie, ale żadna z nich nie była zainteresowana twierdząc, że planszówka ta jest zbyt nudna. W końcu z pomocą emerytowanego urzędnika państwowego i miłośnika gier – Jamesa Brunota, wprowadzili kilka modyfikacji i zmienili nazwę na Scrabble (ang. szukać gorączkowo). Początkowo produkowali grę ręcznie, a jej masowa produkcja rozpoczęła się w 1948 roku, kiedy to prawa do niej zakupiła firma Selchow&Righter.

Myślę, że zasady gry są powszechnie znane, ale w skrócie przypominam ;) Liczba graczy wynosi od 2 do 4. Każdy z nich losuje po 7 liter i ustawia je na specjalnie przygotowanych podstawkach – znacznie ułatwiają one późniejsze tworzenie słów. Pierwszy gracz układa swoje słowo na planszy w taki sposób, aby przechodziło ono przez jej środek. Plansza ma wymiary 15 na 15 pól i układanie na niej słów przypomina krzyżówkę. Kolejny gracz dokłada swoje słowo, ale co najmniej jedna litera musi należeć do już znajdującego się na planszy słowa. Możliwe jest spasowanie i wymiana liter – wtedy przepada kolejka. Punktowanie odbywa się według wartości podanych na literach, a także uwzględniając znajdujące się na planszy premie literowe i słowne. Dodatkowo, za ułożenie słowa ze wszystkich 7 liter graczowi przysługuje premia w wysokości 50 punktów.

W grze dozwolone są słowa znajdujące się w słowniku języka polskiego, wyłączając nazwy własne, skróty, przedrostki, przyrostki oraz słowa, do których ułożenia trzeba użyć apostrofu lub łącznika. W trakcie turniejów Scrabble używa się również Oficjalnego słownika polskiego scrabblisty, który zawiera zbiór dopuszczalnych słów.

Co jest potrzebne do gry w scrabble? Dobrze jest posiadać bogaty zasób słownictwa, umiejętność anagramowania, czyli tworzenia słów z podanych liter, spostrzegawczość i pomysłowość – szczególnie przydatną przy wykorzystywaniu premii słownych i literowych. W grze należy być również sprytnym ;) i próbować przewidywać posunięcie przeciwnika, aby skutecznie zablokować mu zaplanowane miejsce. O wygranej bowiem decyduje zdobycie jak największej ilości punktów.

Zafascynowana życiem